ZUS ile procent od dochodu płaci przedsiębiorca?

ZUS ile procent od dochodu płaci przedsiębiorca? Procentowa wysokość składek ZUS zależy od wybranej formy opodatkowania, osiągniętego dochodu oraz systemu rozliczeń podatkowych. Od 2025 roku przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych płacą 9% od dochodu miesięcznego jako składkę zdrowotną, natomiast przy podatku liniowym jest to 4,9%. Dla systemu ryczałtowego procentowa składka zdrowotna wynosi 9% od podstawy wyznaczonej przez progi przychodowe. Ponadto funkcjonują preferencyjne warunki dla nowych przedsiębiorców oraz określone minimalne i maksymalne podstawy wymiaru składek, które zabezpieczają przed nadmiernymi lub zbyt niskimi obciążeniami[1][2][4].

Obowiązkowe składki ZUS – podstawowe zasady

Przedsiębiorca opłaca składki ZUS obejmujące ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i, fakultatywnie, chorobowe. Procentowe wysokości składek społecznych na 2025 rok to: 19,52% emerytalnej, 8% rentowej, około 1,67% wypadkowej (dla małych płatników) i 2,45% chorobowej[1][7]. Wysokość podstawy do naliczenia tych składek ustalana jest na podstawie prognozowanego wynagrodzenia lub – w przypadku nowych przedsiębiorców – minimalnego wynagrodzenia krajowego[3][4].

Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne nie jest uwarunkowana osiąganym dochodem, lecz wskazaną podstawą, która w przypadku „dużego ZUS” stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (czyli 5 203,80 zł jako maksymalna podstawa składek społecznych w 2025 roku)[2][4]. Dla korzystających z preferencyjnych warunków, podstawę stanowi 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli 1 399,80 zł[2][4].

Procent i zasady opłacania składki zdrowotnej

Największe różnice dotyczą wysokości składki zdrowotnej od dochodu, która zależy od formy opodatkowania. W przypadku:

• Skali podatkowej: składka zdrowotna wynosi 9% od faktycznie uzyskanego dochodu, nigdy nie mniej niż określona minimalna podstawa – od 1 lutego 2025 roku jest to 314,96 zł miesięcznie[1][4][5].
• Podatku liniowego: przedsiębiorca płaci 4,9% od dochodu, z tym samym limitem minimalnym[1][4][9].
• Ryczałtu ewidencjonowanego: składka to 9% od podstaw ustalonych w zależności od rocznego przychodu oraz trzech progów: do 60 000 zł, 60 000 zł – 300 000 zł i powyżej 300 000 zł[1][4][5].
• Karty podatkowej: składka zdrowotna stanowi stałą kwotę, wynoszącą w 2025 roku 314,96 zł, co stanowi 9% z 75% minimalnego wynagrodzenia[1].

Każda z tych form przewiduje ochronę w postaci minimalnej i maksymalnej podstawy, by uniemożliwić zbyt niskie odprowadzanie składek[2][3][4].

Minimalne i maksymalne podstawy składek

Od lutego 2025 roku minimalna miesięczna stawka składki zdrowotnej to 314,96 zł, a w styczniu 2025 wynosiła jeszcze 381,78 zł[4][5]. Minimalna podstawa dla nowych przedsiębiorców na preferencyjnym ZUS-ie sięga 1 399,80 zł, czyli 30% minimalnej pensji krajowej[2][4].

Maksymalne obciążenia są limitowane przez wysokość 60% prognozowanego wynagrodzenia – 5 203,80 zł stanowi górną granicę wymiaru składek na „dużym ZUS” w 2025 roku[2][4]. Takie rozwiązanie zabezpiecza przedsiębiorców, którzy osiągają wysokie dochody, przed nieproporcjonalnie wysokimi składkami.

Wysokość składki ZUS w zależności od formy opodatkowania

Prawidłowe wyliczenie procenta ZUS od dochodu wymaga znajomości systemu podatkowego:

• Dla rozliczających się na zasadach ogólnych składka zdrowotna to zawsze 9% od dochodu, z zastrzeżeniem minimum, które wynosi 314,96 zł od lutego 2025 roku[1][4][9].
• Przy podatku liniowym do ZUS trafia 4,9% od dochodu miesięcznie – także nie mniej niż wyznaczona podstawa minimalna[1][9].
• W ryczałcie ewidencjonowanym następuje podział na trzy progi, dla których składka wyliczana jest od konkretnych wartości:
  • Do 60 tys. zł rocznego przychodu: 461,66 zł miesięcznie
  • Pomiędzy 60 tys. zł a 300 tys. zł: 769,43 zł miesięcznie
  • Powyżej 300 tys. zł: 1 384,97 zł miesięcznie[1][4][5]
• System karty podatkowej przewiduje stałą składkę 314,96 zł, niezależnie od przychodu czy dochodu[1].

Preferencyjne stawki na start

Nowi przedsiębiorcy przez pierwsze 24 miesiące opłacają składki od niższej podstawy – to tzw. „mały ZUS”. Podstawą wymiaru składek społecznych na preferencyjnym ZUS w 2025 roku jest 1 399,80 zł, stanowiące 30% minimalnego krajowego wynagrodzenia brutto[2][4]. Ten system obniża faktyczne koszty prowadzenia działalności na początku funkcjonowania firmy i ma na celu wsparcie w rozwoju przedsiębiorczości[2][4]. Po upływie 24 miesięcy przechodzi się na „duży ZUS” z podstawą wyższą.

Uproszczone zasady wyliczania składek mają zastosowanie również do składki zdrowotnej, gdzie także istnieje minimalny próg niezależny od faktycznych przychodów[4][5].

Podsumowanie: ile procent ZUS od dochodu płaci przedsiębiorca?

Podstawowa odpowiedź brzmi: przedsiębiorca płaci ZUS od dochodu w wysokości 9% lub 4,9% w zależności od wybranej formy opodatkowania (wyższe stawki przy skali podatkowej, niższe przy podatku liniowym). W systemie ryczałtu nie stosuje się procentowej stawki od dochodu, lecz od sztywno wyznaczonych podstaw, odnoszących się do wysokości osiągniętego przychodu. System przewiduje minimalne i maksymalne podstawy, a dla początkujących przedsiębiorców znacznie niższe, preferencyjne składki[1][4][5]. Ponadto sumaryczny procent składek społecznych niezależnie od formy opodatkowania pozostaje w 2025 roku na poziomie około kilkunastu procent od podstawy[1][7].

Źródła:

1. https://asistwork.pl/skladki-zus-2025-dla-pracownikow-i-przedsiebiorcow-ile-wynosza-od-czego-zaleza/
2. https://mk.rp.pl/blog/ile-wynosi-skladka-zus-dla-jednoosobowej-dzialalnosci-gospodarczej-skladki-na-ubezpieczenie-spoleczne-i-zdrowotne-w-2025-ulga-na-start-i-inne-ulgi-dla-nowych-przedsiebiorcow/
3. https://pomoc.ifirma.pl/pomoc-artykul/zus-przedsiebiorcy-w-2025-roku/
4. https://direct.money.pl/artykuly/porady/zus-przedsiebiorcy-ile-wynosza-skladki-i-jak-je-policzyc
5. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-skladki-zus-przy-jednoosobowej-dzialalnosci-gospodarczej
6. https://zus.pox.pl/skladki-zus-2025.htm
7. https://www.pit.pl/skladki-zus/
8. https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/skladki/wysokosc-skladek-na-ubezpieczenia-spoleczne
9. https://www.inforlex.pl/dok/tresc,FOB0000000000006860412,Skladka-zdrowotna-2025-Kto-skorzysta-na-zmianach.html