Dlaczego emeryt na etacie płaci podwójną składkę zdrowotną?

Emeryt pracujący na etacie płaci podwójną składkę zdrowotną, czyli składki od emerytury oraz od wynagrodzenia z pracy. Wynika to bezpośrednio z przepisów prawa ubezpieczeń zdrowotnych i oznacza, że nie można tych składek połączyć ani uniknąć ich podwójnego naliczania [1][2][3][4].

Dlaczego emeryt płaci podwójną składkę zdrowotną?

Każdy tytuł dochodu, taki jak emerytura i wynagrodzenie z pracy na etacie, generuje osobny obowiązek ubezpieczeniowy. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, składkę zdrowotną opłaca się odrębnie z każdego źródła przychodu [1][3][4]. Z tego powodu emeryt, który pracuje na etacie, płaci osobną składkę zdrowotną zarówno od emerytury (odprowadzaną przez ZUS), jak i od wynagrodzenia z pracy (odprowadzaną przez pracodawcę) [1][2][3][7].

Prawo nie przewiduje możliwości ograniczenia liczby pobieranych składek, jeśli dana osoba ma kilka tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego. Oznacza to, że nie jest możliwe „zestawienie” lub połączenie składek zdrowotnych z emerytury i pracy. Zasada ta wynika z obowiązujących przepisów i nie przewiduje wyjątków poza bardzo wąską grupą osób [1][3][4].

Podstawa prawna i mechanizm działania obowiązku podwójnej składki zdrowotnej

System ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce działa w oparciu o zasady solidarności społecznej oraz obligatoryjnego uczestnictwa w ubezpieczeniu zdrowotnym [1][2]. Mechanizm podwójnego opłacania składki wynika bezpośrednio z ustawy, gdzie wyraźnie zapisano, że jeśli dana osoba posiada więcej niż jedno źródło dochodu, to dla każdego z tych źródeł składka zdrowotna jest naliczana i odprowadzana osobno [1][3][4].

Pracujący emeryt pobierający świadczenie emerytalne z ZUS ma jeden tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego (emerytura), a pracując na etacie uzyskuje dodatkowy tytuł (zatrudnienie). ZUS odprowadza składkę ze świadczenia emerytalnego, natomiast pracodawca z wynagrodzenia. Każda ze składek wynosi 9% podstawy wymiaru, jest miesięczna i niepodzielna [4][7].

Wyjątki od obowiązku płacenia podwójnej składki zdrowotnej

Wyjątkiem od obowiązku podwójnego opłacania składki zdrowotnej są emeryci prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą i otrzymujący najniższe świadczenia. W tych przypadkach przepisy przewidują możliwość opłacania tylko jednej składki zdrowotnej [1]. Jednak dla pracujących emerytów zatrudnionych na etacie wyjątów takich nie przewidziano.

Proces rozliczania składek i limit odliczenia w zeznaniu podatkowym

Choć pracujący emeryt płaci więcej niż jedną składkę zdrowotną, limit odliczenia w rocznym zeznaniu podatkowym wynosi 7,75% podstawy wymiaru składki. Oznacza to, że składki opłacone od więcej niż jednego tytułu nie mogą być odliczone w pełnej wysokości. Nadwyżka ponad limit odliczenia w praktyce nie jest uwzględniana w PIT [4].

Składka zdrowotna jest niepodzielna, miesięczna i wynosi 9% podstawy wymiaru składki. Pracownicy oraz emeryci nie mają możliwości wyboru korzystniejszego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż obowiązek odprowadzania składki jest niezależny dla każdego tytułu [4][7].

Brak planowanych zmian legislacyjnych

Obecnie nie są prowadzone prace legislacyjne nad zmianą przepisów pozwalających ograniczyć obowiązek odprowadzania podwójnej składki zdrowotnej przez pracujących emerytów [3][6]. Takie rozwiązanie pozostaje przedmiotem dyskusji publicznej, lecz obowiązujące przepisy utrzymują obecny mechanizm ubezpieczeniowy bez zmian [3][5][6].

Dane statystyczne dotyczące świadczeń emerytalnych

Około 3,7 mln emerytów pobiera miesięczne świadczenie nieprzekraczające 2500 zł (dane za 2020 rok), natomiast podwójne obciążenie składką zdrowotną dotyczy wszystkich emerytów pracujących na etacie – bez względu na poziom tego świadczenia [1]. Tak szeroki zasięg potwierdza, że problem podwójnej składki zdrowotnej ma istotne znaczenie społeczne.

Podsumowanie

Emeryt pracujący na etacie płaci podwójną składkę zdrowotną, gdyż każdy tytuł dochodu generuje osobny obowiązek ubezpieczeniowy zgodnie z prawem. Mechanizm ten nie przewiduje możliwości połączenia składek, a wyjątek dotyczy wyłącznie emerytów prowadzących działalność gospodarczą przy najniższych świadczeniach [1][2][3][4]. Składka zdrowotna odprowadzana jest przez ZUS (z emerytury) oraz przez pracodawcę (z wynagrodzenia) i wynosi 9% podstawy wymiaru, lecz nie wszystkie zapłacone składki mogą zostać odliczone w zeznaniu podatkowym. Na chwilę obecną nie ma planów wprowadzenia zmian legislacyjnych likwidujących obowiązek podwójnej składki zdrowotnej.

Źródła:

• [1] https://zgzeirp.pl/polski-lad-pracujacy-emeryt-nadal-zaplaci-podwojna-skladke-zdrowotna/
• [2] https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/9817583,placisz-dwie-skladki-zdrowotne-oto-dlaczego-musisz-to-robic.html
• [3] https://businessinsider.com.pl/prawo/praca/czy-pracujacy-emeryci-maja-szanse-na-zmiany-w-skladce-zdrowotnej/jbvxzr9
• [4] https://www.pitax.pl/wiedza/poradnik-rozliczenia/podwojna-skadka-na-ubezpieczenie-zdrowotne-jak-rozliczamy-ja-w-pit/
• [5] https://ksiegowosc-budzetowa.infor.pl/zus/ubezpieczenia-zdrowotne/6628566,podwojna-skladka-zdrowotna-pracujacego-emeryta-czy-beda-zmiany.html
• [6] https://www.podatki.biz/i25946/ubezpieczenie-zdrowotne-emerytow/ubezpieczenie-zdrowotne-emerytow.htm
• [7] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-zatrudnienie-emeryta-na-podstawie-umowy-o-prace