Najczęściej wybieranym formularzem przez podatników, których dochody rozlicza płatnik, jest PIT-37, ale ostatecznie jaki PIT dotyczy zaliczki zależy od źródła przychodu oraz formy opodatkowania, dlatego przedsiębiorcy korzystają głównie z PIT-36, PIT-36L lub PIT-28 [1][2][3]. Zaliczka na podatek dochodowy to przedpłata potrącana i wpłacana w trakcie roku, która pomniejsza kwotę należną w rozliczeniu rocznym [4][5]. W Polsce zaliczki są co do zasady rozliczane miesięcznie, z możliwością kwartalnych wpłat w wybranych przypadkach [6][7][5].
Czym jest zaliczka na podatek dochodowy?
Zaliczka na podatek dochodowy to część podatku odprowadzana w trakcie roku podatkowego na poczet rozliczenia rocznego, tak aby podatek był pobierany na bieżąco zamiast jednorazowo po zakończeniu roku [4][6]. Mechanizm polega na tym, że podatnik lub płatnik przekazuje część należności w cyklu roku podatkowego, a zebrane w ten sposób kwoty podlegają rozliczeniu w zeznaniu rocznym [4][6].
Zasadniczo zaliczki są wpłacane w okresach miesięcznych, a w części sytuacji dopuszczalne jest rozliczanie kwartalne, jeśli przepisy i uprawnienia podatnika na to pozwalają [6][7][5]. Suma wpłaconych zaliczek zostaje odliczona od podatku należnego za cały rok, co bezpośrednio wpływa na wielkość ewentualnej dopłaty lub zwrotu [4][5]. Jeżeli łączna wartość zaliczek od początku roku nie przekroczy 1000 zł, nie występuje obowiązek ich wpłacania do osiągnięcia tego progu [8].
Który PIT najczęściej wybierają podatnicy przy zaliczce?
Najczęściej wybieranym formularzem przez osoby uzyskujące dochody z pracy lub umów cywilnoprawnych jest PIT-37, ponieważ dotyczy on przychodów, od których zaliczki pobiera płatnik, czyli pracodawca lub zleceniodawca [1][3]. W takich sytuacjach zaliczki są naliczane i odprowadzane automatycznie przez płatnika, a podatnik rozlicza je w zeznaniu rocznym PIT-37 [3][5].
Nie istnieje jednak jedno uniwersalne rozwiązanie dla wszystkich. Wybór formularza zawsze wynika ze źródła dochodu i zastosowanej formy opodatkowania. Dlatego przedsiębiorcy rozliczają zaliczki w ramach PIT-36 przy skali podatkowej, PIT-36L przy podatku liniowym lub PIT-28 w przypadku ryczałtu [1][2][3].
Jakie formularze PIT stosują przedsiębiorcy?
U podatników prowadzących działalność gospodarczą jaki PIT wynika z obranej formy opodatkowania. PIT-36 dotyczy rozliczeń według skali, PIT-36L podatku liniowego, a PIT-28 ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych [1][2][3]. W tych modelach zaliczki ustala sam podatnik z uwzględnieniem przychodów, kosztów, składek i konsekwencji wybranej formy opodatkowania [5][9].
W działalności możliwe jest liczenie zaliczek miesięcznie albo kwartalnie, o ile podatnik spełnia warunki przewidziane przepisami [6][5]. W części przypadków dopuszczono także sposób uproszczony lub alternatywny, co wpływa zarówno na wyliczenie bieżącej zaliczki, jak i na płynność podatkową w trakcie roku [10][5].
Kiedy i jak wpłaca się zaliczki?
System bieżącego poboru podatku przewiduje, że zaliczki są należne w trakcie roku i zmniejszają późniejszą kwotę do dopłaty w rozliczeniu rocznym [4][5]. Zasadą jest rozliczanie miesięczne, natomiast ustawodawca przewiduje możliwość rozliczeń kwartalnych dla uprawnionych podatników [6][7][5].
W przypadku dochodów z pracy lub zleceń zaliczki na PIT co do zasady nalicza i pobiera płatnik, dzięki czemu podatnik rozlicza je finalnie w PIT-37 [3][5]. W działalności gospodarczej ciężar obliczenia i zapłaty zaliczki spoczywa na podatniku, który kalkuluje ją według właściwych zasad dla skali, podatku liniowego lub ryczałtu [5][9].
Od 2022 roku w pierwszym progu skali podatkowej stosuje się stawkę 12%, a do nadwyżki ponad próg właściwą stawkę 32%, co w praktyce wpływa na wysokość bieżących zaliczek [9]. Przekroczenie progu skutkującego stawką 32% następuje po osiągnięciu 120 000 zł, natomiast kwota wolna wskazywana jest na poziomie 30 000 zł, co przekłada się na praktyczne momenty pojawienia się obowiązku podatkowego w ciągu roku [8][9].
Jeżeli suma zaliczek od stycznia nie przekroczy 1000 zł, nie ma obowiązku ich wpłacania do chwili osiągnięcia tej wartości, co również należy uwzględnić przy planowaniu rozliczeń [8].
Dlaczego wybór formularza zależy od źródła dochodu?
Formularze PIT są powiązane z konstrukcją przychodu i sposobem poboru zaliczek. Dochody, od których zaliczki pobiera płatnik, są rozliczane w PIT-37, natomiast dochody z działalności gospodarczej rozlicza się w PIT-36, PIT-36L lub PIT-28 w zależności od przyjętej formy opodatkowania [1][2][3]. Dzięki temu „najczęściej wybierany PIT” jest inny dla pracowników i zleceniobiorców, a inny dla przedsiębiorców [1][2].
U podatników zatrudnionych zaliczki naliczane są automatycznie przez płatnika i następnie wykazywane w zeznaniu rocznym PIT-37, co upraszcza proces po stronie podatnika [3][5]. W działalności gospodarczej podatnik sam kalkuluje zaliczki, biorąc pod uwagę przychód, koszty oraz składki, dlatego wybór właściwego formularza wynika bezpośrednio z przyjętej metody opodatkowania [5][9].
Czy można rozliczać zaliczki w sposób uproszczony?
Tak. U części podatników możliwe jest stosowanie trybu uproszczonego, w którym zaliczka wynosi 1/12 podatku wykazanego w zeznaniu za rok poprzedni lub w określonych warunkach za rok sprzed dwóch lat [10]. Zastosowanie trybu uproszczonego zależy od formy opodatkowania i przepisów właściwych dla danego podatnika, co wpływa na bieżące obciążenia i planowanie rozliczeń [10][5].
Na czym polega zależność między zaliczką a rozliczeniem rocznym?
Zależność jest bezpośrednia. Sumy odprowadzonych zaliczek są odliczane od podatku należnego w zeznaniu rocznym, dzięki czemu ograniczają wysokość dopłaty albo zwiększają zwrot, jeśli pobór w trakcie roku był wyższy od ostatecznego zobowiązania [4][5]. Taki system bieżącego poboru powoduje, że ciężar podatkowy jest rozłożony w czasie, a wybór właściwego formularza PIT przesądza o sposobie ujęcia zaliczek w rozliczeniu rocznym [4][1][2][3][5].
Jaki wniosek dla podatnika?
Jeżeli dochody są rozliczane przez płatnika, najczęściej właściwy będzie PIT-37, natomiast w działalności gospodarczej decydująca jest forma opodatkowania, która kieruje podatnika do PIT-36, PIT-36L lub PIT-28 [1][2][3]. Należy pamiętać o zasadzie miesięcznego rozliczania zaliczek z opcją kwartalną, o powiązaniu zaliczek z podatkiem rocznym oraz o stawkach 12% i 32% wraz z odpowiednimi progami i zasadami uproszczonego obliczania, jeśli są dostępne [4][6][7][10][8][5][9].
Źródła informacji
- https://gov.edu.pl/zaliczka-na-podatek-dochodowy-jaki-pit-wybrac/
- https://www.podatki.gov.pl/podatki-firmowe/pit/formularze
- https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/formularze
- https://www.podatnik.info/publikacje/zaliczka-na-podatek-dochodowy-czym-jest-kiedy-ja-placic-i-jak-ja-obliczyc,6696eb
- https://www.pitax.pl/wiedza/poradnik-rozliczenia/zaliczka-na-podatek-dochodowy-pit-w-dzialalnosci-gospodarczej/
- https://www.pitax.pl/wiedza/aktualnosci/zaliczka-na-podatek-dochodowy-jak-dokonac-obliczenia-i-zaplaty-pit/
- https://www.podatki.gov.pl/pit/abc-pit/jak-zaplacic-podatek/
- https://obywatelkontrazus-blog.pl/ile-wynosi-zaliczka-pit-i-od-czego-zalezy/
- https://symfonia.pl/blog/kadry-i-place/zaliczka-na-podatek-dochodowy/
- https://vsx.pl/ile-wynosi-zaliczka-na-podatek-dochodowy-zasady-obliczania/
Finansowy Market to więcej niż kolejny portal informacyjny. Jesteśmy grupą ekspertów, którzy postanowili zrewolucjonizować sposób, w jaki Polacy myślą o pieniądzach. Nasza misja to demokratyzacja wiedzy finansowej – prosto, rzetelnie i bez zbędnego complicated.