Nowy Ład – czy składka zdrowotna stanie się kosztem dla przedsiębiorców?

Nowy Ład – czy składka zdrowotna stanie się kosztem dla przedsiębiorców?

Wprowadzone w 2025 roku zmiany dotyczące składki zdrowotnej dla przedsiębiorców istotnie modyfikują zasady jej obliczania oraz sposób jej rozliczania w kontekście kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Podstawowa zmiana to obniżenie minimalnej składki poprzez przeliczenie jej od 75% minimalnego wynagrodzenia, a także wprowadzenie mechanizmów progresywnych od 2026 roku. Poniższa analiza prezentuje kluczowe dane, skutki oraz nowe możliwości dla przedsiębiorców w obciążeniach zdrowotnych.

Zmiany w podstawie wymiaru składki zdrowotnej

Od 2025 roku podstawą wymiaru składki zdrowotnej dla przedsiębiorców stało się 75% minimalnego wynagrodzenia, zamiast dotychczasowych 100% tej kwoty. Oznacza to obniżenie minimalnej miesięcznej składki do poziomu 314,96 zł (co wynika z 9% od 3 499,50 zł, czyli 75% z 4 666 zł minimalnego wynagrodzenia)[1][2][4][6]. Mechanizm ten ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej, podatku liniowego i karty podatkowej, zapewniając im niższe opodatkowanie zdrowotne przy niskich lub zerowych dochodach[1][2][4].

W usuniętej podstawie wymiaru składki znalazły się także przychody ze sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych, co eliminuje ich wpływ na wysokość obciążeń i upraszcza rozliczenia przedsiębiorców[1][2]. Składka zdrowotna obliczana będzie więc tylko od rzeczywistych dochodów z działalności gospodarczej, bez konieczności doliczania jednorazowych przychodów kapitałowych.

Cel i skutki nowych zasad

Kluczowym założeniem nowelizacji było obniżenie minimalnej składki zdrowotnej, by nie stanowiła ona nadmiernego obciążenia dla firm o niskich przychodach oraz przedsiębiorców osiągających straty[4]. Zmiana ta umożliwia uzyskanie oszczędności sięgających nawet ok. 105 zł miesięcznie względem poprzedniego systemu (poprzednio składka wynosiła 419,94 zł miesięcznie)[4].

Rozwiązanie to dotyczy szerokiej grupy przedsiębiorców i ma wpływ na warunki ich działalności, zwłaszcza tych, którzy w danym roku fiskalnym nie mogą liczyć na większy dochód. Dzięki temu zyskują większą przewidywalność i niższy stały koszt prowadzenia działalności, co wspiera stabilność sektora mikro i małych firm[1][4].

Nowe zasady przyczyniają się również do minimalizowania nierówności systemowych w rozliczaniu składki oraz ograniczają przypadki wysokich, jednorazowych opłat wynikających ze sprzedaży firmowych aktywów[1][2].

Stopniowe wprowadzanie progresji obciążeń zdrowotnych

Od 2026 roku w życie wejdzie mechanizm progresywny w zakresie składki zdrowotnej – ustawa przegłosowana przez Sejm przewiduje naliczanie składki 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia dla przedsiębiorców osiągających dochody do poziomu 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia[3].

Dla dochodów przekraczających ten próg przewidziana jest dodatkowa składka w wysokości 4,9% od nadwyżki. Według szacunków ok. 2,45 mln przedsiębiorców odczuje pozytywne skutki tej zmiany, które zwiększą proporcjonalność i adekwatność obciążeń względem realnych możliwości finansowych firm[3].

Inne formy opodatkowania a składka zdrowotna

Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem mają inną podstawę wymiaru – wynosi ona 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, jeśli przychody nie przekraczają 60 000 zł rocznie[5][9]. Powoduje to odmienne wartości miesięcznych składek względem przedsiębiorców stosujących skalę podatkową lub podatek liniowy, co także należy uwzględnić przy analizie kosztów prowadzenia działalności.

Podsumowanie – składka zdrowotna jako koszt przedsiębiorcy

Zmiany w zasadach wyliczania składki zdrowotnej nie wpływają w 2025 roku na możliwość zaliczenia jej w koszt uzyskania przychodu – w dalszym ciągu składka zdrowotna NIE stanowi kosztu podatkowego dla przedsiębiorcy[1][2][4]. Mimo obniżenia minimalnej kwoty pozostaje zatem obowiązkowym, ale niekosztowym świadczeniem publicznoprawnym.

Przedsiębiorcy odczują realną ulgę dzięki niższym zobowiązaniom miesięcznym i sprawiedliwszemu rozliczaniu składki. Jednak z perspektywy podatkowej w dalszym ciągu nie można traktować jej jako koszt, a obowiązek jej opłacania jest niezależny od wysokości podatku dochodowego.

Źródła:

• [1] https://www.inforlex.pl/dok/tresc,FOB0000000000006860412,Skladka-zdrowotna-2025-Kto-skorzysta-na-zmianach.html
• [2] https://www.inforlex.pl/dok/tresc,FOB0000000000006811816,Skladka-zdrowotna-2025-kluczowe-zmiany-dla-przedsiebiorcow.html
• [3] https://www.gov.pl/web/finanse/sejm-przyjal-ustawe-zmieniajaca-podstawe-wymiaru-skladki-zdrowotnej-dla-przedsiebiorcow
• [4] https://studio.pwc.pl/aktualnosci/preferencje-w-pit/pl/zmiany-w-skladce-zdrowotnej-od-2025-roku-co-czeka-przedsiebiorcow
• [5] https://www.zus.pl/-/informacja-w-sprawie-podstawy-wymiaru-sk%C5%82adki-oraz-kwoty-sk%C5%82adki-na-ubezpieczenie-zdrowotne-w-2025-r.-dla-niekt%C3%B3rych-grup-ubezpieczonych
• [6] https://www.zus.pl/firmy/przedsiebiorco-przeczytaj-wazne/kalkulator-skladki-zdrowotnej
• [9] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-wyliczenie-skladki-zdrowotnej-u-ryczaltowca